قسمت اول برنامه نویسی مقدماتی با پایتون - شروع برنامه نویسی
نوشته شده توسط دیما
نویسنده سایت
این قسمت، ادامه ی آموزش کاربردی برنامه نویسی پایتون می باشد. در این قسمت، برنامه نویسی با زبان پایتون را شروع خواهیم کرد.
شروع اولین برنامه با پایتون
برای شروع برنامه نویسی با مثال زیر آغاز میکنیم.
print("Hello World!, this is your first program...")
حالا کافیست که دستور بالا را با استفاده از نوتپد یا سایر ویرایشگر های متنی که در ادامه آشنا خواهید شد، در یک فایل با نام myFile.py در آدرس دلخواه خود ذخیره نمایید. هم اکنون شما اولین برنامه ی خود را نوشتید. :)
توجه: در هنگام ذخیره حتما محل ذخیره فایل خود را به خاطر داشته باشید، زیرا برای اجرای برنامه به آدرس دقیق برنامه در سیستم شما نیاز است. برای مثال من فایل برنامه را در آدرس d:\myFile.py ذخیره کردم. نام myFile نیز برای مثال است و شما میتوانید هر نام دیگری را به صورت انگلیسی به فایل خود بدهید.
تابع print از پرکاربرد ترین توابع پایتون می باشد. از این تابع برای چاپ خروجی مورد نظر کاربر بر روی نمایشگر استفاده می شود. تابع در زبانهای برنامه نویسی مجموعهای دستوراتی هستند که برای کاربرد خاصی نوشته شده اند. با استفاده از مفهوم تابع میتوانیم دستورات و برنامه خود را یکبار نوشته و با استفاده از فراخوانی نام تابع، از آن دستورات به طور مکرر استفاده کنیم. این عمل باعث بالارفتن خوانایی کد و استفاده مجدد از دستورات خاص و پرتکرار می شود. تابع print نیز به همین ترتیب ایجاد شده است تا تنها با مشخص کردن متن ورودی تابع، خروجی مورد نظر را ایجاد کند.
نحوه اجرا و نوشتن برنامه در پایتون
برای نوشتن برنامه یا برنامه نویسی به زبان پایتون می توانید از ادیتور های متنی یا محیط های توسعه برنامه نویسی (IDE – محیط توسعه یکپارچه) مختلف استفاده نمایید. اکثر زبان های برنامه نویسی را میتوان حتی در یک برنامه ویرایشگر متنی ساده مانند نوت پد ویندوز نیز نوشت. پایتون نیز از این دسته زبان ها می باشد. تنها کافیست برنامه خود را با پسوند py یا دیگر پسوند های مربوط به این زبان نوشته و ذخیره نمایید. سپس با استفاده از مفسر پایتون که در قسمت قبل نصب کردیم برنامه ی خود را اجرا کنید.
برای اینکار کافی است مانند تصویر زیر عمل کرده و نام فایل خود را نوشته و برنامه را با استفاده از خط فرمان یا ترمینال اجرا نمایید.
توجه داشته باشید که در هر آدرسی که فایل مورد نظر خود را ذخیره کرده اید، باید با استفاده از آدرس دقیق فایل، فایل خود را اجرا کنید. برای مثال در دستور زیر، فایل در درایو d با نام myFile.py ذخیره شده است. به همین دلیل باید برای اجرا از دستور زیر استفاده کرد که در صورت اجرای موفق، خروجی مانند تصویر زیر خواهد بود.
python d:\myFile.py
نکته: ممکن است بر روی سیستم ورژن های مختلفی از مفسر پایتون نصب باشد و گاهی نیاز است تا ورژن مفسر مورد نظر نیز مشخص شود.
python3 myFile.py
python3.9 myFile.py
اکثر ادیتور های امروزی یا IDE هایی که از این زبان پشتیبانی میکنند، قابلیت اجرای برنامه را بدون استفاده از دستورات خط فرمان به توسعهدهنده ی خود می دهند. بنابراین شما تنها کافیست یکی از این برنامهها را بر روی سیستم خود نصب کرده و به سادگی برنامههای خود را اجرا و یا حتی عیب یابی نمایید. از معروف ترین برنامههای مورد استفاده برای برنامه نویسی این زبان میتوان به PyCharm، spyder، vscode و یا sublime اشاره کرد. جدول زیر به معرفی تعدادی از این برنامهها پرداخته است.
| Pricing | For | Name | # |
|---|---|---|---|
| Free | Beginner | IDLE | 1 |
| Freemium | Beginner, Professional | Sublime Text | 2 |
| Free | Beginner, Professional | Atom | 3 |
| Free | Beginner | Thonny | 4 |
| Freemium | Professional | PyCharm | 5 |
| Free | Professional | Visual Studio Code | 6 |
| Free | Professional | Vim | 7 |
| Free | Beginner, Professional | Spyder | 8 |
| Free | Beginner, Professional | Komodo IDE | 9 |
کامنت گذاری و داکیومنت نویسی و ضرورت آن
برای ایجاد کامنت های تک خطی و چند خطی در پایتون به صورت زیر میتوان عمل کرد.
#this is comment # this is another comment """ this is multi line comment and line 2 and more comments"""
کامنت ها خطوطی هستند که توسط برنامه اجرا نمیشوند و صرفاً برای توصیف کد یا یادداشت برنامه نویس می باشند.
کامنت گذاری یکی از اصول مهم در برنامه نویسی حرفهای می باشد. کامنت نویسی به خواندن و درک بهتر کد کمک میکند. کامنت گذاری باعث توصیف بهتر فرایند ایجاد برنامه می شود.
با استفاده از کامنت گذاری و داکیومنت نویسی، برنامه نویسی برای دیگر توسعه دهندگان در آینده نیز بسیار راحت می شود. زیرا باعث میشود تا افراد مختلف به راحتی بتوانند بر روی پروژه های مشترک و کد های دیگران بدون آموزش یا صرف زمانی برای یادگیری برنامه، کار کنند. همچنین به یاد آوری منطق و فلسفه ی نوشتن دستورات نیز کمک میکند.
به خاطر همین دلایل لازم است برای توصیف برنامه، تمامی فرایند های برنامه به صورت کامنت یا داکیومنتی مجزا اضافه و ایجاد شود.
منظور از داکیومنت نویسی، ایجاد یک فایل متنی ساده برای مثال یک فایل ورد، برای نوشتن و یادداشت نویسی فرایند و نحوه ی انجام هر بخش از برنامه است. به همین ترتیب توصیه می شود که در آینده در هنگام نوشتن برنامه های بزرگ حتما این روند کامنت گذاری کدها و داکیومنت نویسی را انجام دهید. بدین ترتیب دیگر نگران فراموشی نحوه فرایند انجام کار و یا گیج شدن در هنگام دیدن کد های خود نمی شوید. :)
